| X |
خ |
|
یکی از حروف صامت زبان ترکی است که جزء حروف صامت گنگ، پسین کامی و اصطکاکی گروهبندی می شود. «خ» در زبان ادبی در آخر کلمات چند هجایی اگر صائت ماقبل خشن باشد، به «ق» و اگر صائت قبلی نرم باشد، به «ک» تبدیل می شود ولی گویش در آخر کلمات چند هجایی نیز «خ» بیان می شود. آغاز واژه با «خ» در زبان ترکی قدیم چندان مرسوم نیست. در ترکی استانبولی وجود نداشته و به (H) تبدیل شده است. خبر ← هابار. با حروف «ق» و «ک» می تواند تغییر یابد. ق ← ک ← خ. |
| خؤؤلو |
خؤؤلو |
|
خواب دار. حیاط. حوله. |
| خؤنا قارپیز |
خؤنا قارپیز |
|
نوعی هندوانه دراز. |
| Xöndək |
خؤندک |
|
معده. شکم. |
| Xoy |
خؤی |
|
طاق تزئینی. چراغانی. |
| خؤی چیخارماق |
خؤی چیخارماق |
|
عادت تازه یافتن. |
| Xuyar |
خؤیار |
|
خو گرفته. مأنوس. |
| Xuyrad |
خؤیراد |
|
بی ادب. ناهل. شعر تغزلی که بیشتر میان آذربایجانیهای عراق مرسوم است. از لحاظ شکل و مضمون مانند «بیاتی» و اغلب جناس هستند. ۶، ۸ یا ۱۰ مصراع دارند. |
| Xuysuz |
خؤیسوز |
|
بداخلاق. |
| Xuylamaq |
خؤیلاماق |
|
خشمگین یا مشکوک کردن. |
| Xoylamaq |
خؤیلاماق |
|
زینت بستن. |
| Xuylanmaq |
خؤیلانماق |
|
لج کردن. خشمگین شدن. مشکوک شدن. |
| Xuylu |
خؤیلو |
|
عصبانی. سرکش. |
| خؤیو توتماق |
خؤیو توتماق |
|
خشمگین شدن. لجاجت کردن. به سرش زدن. |
| Xerem xes |
خئرم خنس |
|
نوعی بازی. |
| Xesm |
خئسم |
|
خویش. خود. |
| Xeşçi |
خئشچی |
|
شخم زننده. |
| Xeşə nəm olmaq |
خئشه نم اولماق |
|
نرم شدن مزرعه تا اندازه فرو رفتن خیش در آن. |
| Xellək |
خئللَک |
|
← خئیلک. |
| Xung |
خئنگ |
|
کند. بخور. |
| Xeyli say |
خئیلؽ سای |
|
پرشمار. |
| Xey xey |
خئی خئی |
|
لی لی. |
| Xəyəti |
خئیتؽ |
Bitkişünaslıq
|
علف هرزی که بدور نهال تاک پیچد. کار چیدن این علف. |
| Xeyrə |
خئیره |
|
تشت یا نظیر آن که از مس یا آلومینیوم یا سفال ساخته شود. |
| Xeylaq |
خئیلاق |
|
← خئیلک. |
| Xeylək |
خئیلک |
|
خیلی. بسیار. انبوه. |
| Xeyləmçi |
خئیلمچی |
|
نوعی پوشش یا لباس چند لایه. |
| Xatab |
خاباط |
|
پوشال رود. خطا. نادرستی. اشتباه. چوبهایی که در جلوی جهاز شتر باقی مانده باشند. |
| Xapa |
خاپا |
|
کثافت. فضله. زود رنج. زود خشم. |
| خاپا خاپادان |
خاپا خاپادان |
|
← خاپادان. |
| Xapadana |
خاپادانا |
|
← خاپادان. |
| Xapasdan |
خاپاسدان |
|
به یکباره. |
| Xapağan |
خاپاغان |
|
خشمگین. |
| Xapalamaq |
خاپالاماق |
|
کثیف کردن. |
| خاپان |
خاپان |
|
له. دام. خالی. دور از توجه. |
| Xapaxara |
خاپخارا |
|
ترس. |
| Xapsı |
خاپسی |
|
حقه. نیرنگ. |
| خاپسیدان |
خاپسیدان |
|
غافلگیرانه. به یکباره. |
| خاتا |
خاتا |
|
خشک رود. رود خشکیده. |
| خاتاکش |
خاتاکش |
|
ویراستار. مصحح. غلط گیر. |
| Xatan |
خاتان |
Oğlan Adı
|
ختن. چین. |
| خاتای |
خاتای |
Oğlan Adı
|
زیور گل. خشک رود. پوشال رود. پارچه. کاغذی از برنج. |
| خاتم چیچگی |
خاتم چیچگی |
Bitkişünaslıq
|
گل خطمی. |
| Xatun |
خاتون |
Farsca
|
← قادین. |
| خاتون پنجرهسی |
خاتون پنجرهسی |
Farsca
|
نان پنجرهای. |
| Xacan |
خاجان |
|
← هاقچان. |
| Xaç |
خاچ |
|
صلیب. چلیپا. |
| Xaç asmaq |
خاچ آسماق / خاچ سالماق |
|
(صلیب آویختن). مسیحی شدن. |
| خاچ اوْتوُ |
خاچ اوْتوُ |
Bitkişünaslıq
|
حشیشه الصلیب. |
| خاچ پرست |
خاچ پرست |
|
مسیحی. نصرانی. |
