← ATA Sözlük

K · ک

1,119 söz bu siyahıda

Təmizlə
Söz Ərəb əlifbası Növ İzahlar
Kürtmə کؤرتمه کینه. کدورت.
Kürtə کؤرته روسری ضخیم زنان ترکمن.
کؤرته کؤنئک کؤرته کؤنئک پیراهن.
Kortuz کؤرتوز نوعی کلنگ کوچک که برای درو کردن تره از آن استفاده کنند. نوعی بیل کوچک.
Kürtük کؤرتوک توده های برف که در فصل بهار در دره ها باقیمانده است. برف تازه باریده. مخزن. محفل. مجمع. نوعی غذا. در زبان مغولی به معنای خروس صحرایی است.
Körtül کؤرتول نیرومند. شدید.
Kürtüləz کؤرتولز بزرگ.
Kürtün کؤرتون پالان. زین. خارزار.
Kürtünçü کؤرتونچو پالان دوز.
Korcul کؤرجول ← کؤر توْتوْشو.
Kürçək کؤرچک قلاب. خاک انداز. پارو.
Korçu کؤرچو زیانبار. مضر. مخرب.
Kürçük کؤرچۆک ریشه. تاریخ.
Kor xət کؤرخَط خط بسته یا کور.
Korxuşmaq کؤرخوشماق دلتنگ شدن.
Kürd کؤرد گُرد. اهل کردستان.
Kürd biçim کؤرد بیچیم نوعی لباس ترکمانی که بسیار تنگ و تا زانو است و در کمر انحناء دارد. در دو طرف آن نیز شکافهایی وجود دارد. «چاپیت» نیز گویند.
Kürd gəldi کؤرد گلدی (کُرد آمد) نوعی بازی در خوی که در تابستان انجام شود. کودکان روی زمین نشسته و پاهایشان را از هم باز می‌کنند. آنان پشته ای از خاک را میان پاهایشان جمع می کردند و با دست بر آن می گویند و دسته جمعی با تداعی کردن صدای پای اسبان گویند:«کورد گلدی، کورد گلدی».
Kürd oğlu کؤرداوْغلو آخرین روز چلّه‌ی کوچک که زمین آغاز به بیداری می کند. نام پهلوانی داستانی.
Kürdəş کؤردش همسال.
Kürdək کؤردک دلاور. شجاع. بالا پوش نمدی چوپانان. نوعی ارخالق زنانه که آستین کوتاه داشته و به آن «کؤله جه» هم می گویند.
Kördək balığı کؤردک بالیغی Heyvanşünaslıq نوعی ماهی آبهای شیرین از تیره کَفال با تنه‌ای گندمگون و پهلوهایی سفید تیره و شکم نقره‌ای
Kürdküləş کؤردکولش رنده.
Kürdküyə کؤردکۆیه نامسلمان.
Kürdü کؤردۆ گونه‌ای آهنگ عاشیقی که در مقام شور و شهناز بعد از دلکش نواخته می‌شود. نوعی لباس زنانه بدون آستین با یقهٔ باز و چاکهایی در بغل. جلیقه. پوستین. اساسا از ترمه و مخمل دوخته می‌شود و در هوای سرد کاربرد دارد. آستر آن گاه از پوست بره است. با نامهای «قوزو کورکو»، «قولسوز»، «ایچلیک»، «جانلیق» و «زیوینی» نیز شناخته می‌شود.
Kürdük dam کؤردۆک دام خانهٔ زپرتی.
Kürdül کؤردۆل Heyvanşünaslıq عنکبوت.
Kürdülü کؤردۆلۆ Heyvanşünaslıq بز پشمالو که چشم چینی نشده.
Kürən کؤرن ریش قرمز.
Kürən vaşaq کؤرن واشاق Heyvanşünaslıq گربهٔ دم کوتاه. (Lynx rufus).
Kürənd کؤرند اسب سرکش حنایی رنگ، اسبی که رنگ بدنش آمیخته‌ای از زرد و بور باشد. به صورت «کرند» وارد زبان فارسی شده است.
Kürnək کؤرنک لانهٔ مورچه. محفل.
Kürənlik کؤرنلیک فضای باز جلوی چادر.
Kürənmək کؤرنمک پارو شدن.
Kürnəmək کؤرنمک درهم لولیدن حیوانات به هنگام گرما یا سرما.
Kürnə کؤرنه Heyvanşünaslıq سمور دشتی.
Kürnüş کؤرنوش تعظیم. حالتی که گله به هنگام گرما بخود گیرد. احشام سر در زیر هم و پشت سرهم هستند. به صورت «کرنش» در معنای نخست، وارد فارسی شده. پرریزی مرغان.
Kürə کؤره آتشدان. اجاق. چشمه آب خندق. گوش دراز. اجاقی که رویش باز باشد. خیار کوچک. گردویی که هسته آن به سختی درآید. ناتوان. پستان. ران. گوسفندی که سرش سیاه باشد.
Kəvrə کؤره ضعیف.
Kürə ocaq کؤره اوجاق اجاق سفالی قابل حمل.
Kürə bənd کؤره بند چاه آب. خندق.
Kürə pə کؤره په پاروی بزرگ جمع آوری خرمن.
Kürəçi کؤره چی کوره بان.
Kürə damar کؤره دامار شاهرگ.
Körəzi کؤره زی رنگ پریده.
Kürəsək کؤره سک حیوان حشری.
Kürəkən کؤره کن داماد. شاهزاده ای که مادرش نیز شاهزاده باشد. به صورت «کورکان» وارد فارسی شده است.
Kürəkən ağacı کؤره کن آغاجی Bitkişünaslıq راش. آلاش. قیزیل آغاج. قیزیل گؤز و قایین آغاجی نیز می گویند. ( Fagus orientalis)
Kürəkən bağı کؤره کن باغی تیرکی که بر بالای خانه داماد نصب کرده و به انجیر و شیرینی آرایند.
Kürələtmə کؤره لتمه چوب کوچک گردوزی. از سر باز کردن.