یکی از حروف صامت پرکاربرد زبان ترکی آذربایجانی است که جزء حروف صامت طنین دار، پسین کامی و انفجاری گروهبندی میشود. این حرف هرگز در آخر کلمات تک هجایی نمیآید. اگر «ق» در آخر کلمه و قبل از حروف صامت گنگ قرار بگیرد، گنگ تلفظ میشود. اگر بعد از کلماتی که با حرف «ق» خاتمه مییابد، پسوند یا کلماتی بیاید که با حروف صامت طنین دار و یا با حروف صدادار شروع شود، «ق» مثل «غ» تلفظ میشود و اگر پسوند و یا کلماتی بیابد که حرف اول آنها صامت گنگ باشد، «ق» مثل «خ» تلفظ میشود. در ترکی آذربایجانی به صورت اصیل و خشن و در ترکی استانبولی به صورت «ک» ادا میشود. روند تغییر آن چنین بوده است: ق ← گ ← ک ← خ
